Allasani Peddana, known as the "Andhra Kavita Pitamaha" (Grandfather of Telugu Poetry), was the most distinguished poet in the court of Emperor Sri Krishnadevaraya. As the foremost of the "Ashtadiggajas," his work represents the peak of the Prabandha style of Telugu literature. His masterpiece, Manu Charitra, is celebrated for its intricate descriptions, linguistic beauty, and emotional depth.
Here are some of the most famous poems by Allasani Peddana with their meanings in simple Telugu.
1. The Praise of the Emperor (శ్రీకృష్ణదేవరాయల ప్రశంస)
When Peddana entered the court, he was often asked to recite verses that showcased his command over the language. This famous verse describes his relationship with the King.
పద్యం:"నిరుపమ రాజధాని యగు నీ పురిఁ బాసి గడింపఁ బోవఁగానరుదుగ నున్నవాఁడ నని యానతి యిచ్చితివేని దేవరన్మరచి సుఖింతునే? భవదమంద కటాక్ష నిరీక్షణామృతస్ఫురణము లేకయున్న నొక ముహూర్తము తాళుదునే నృపాగ్రణీ!"
భావం:ఓ రాజశ్రేష్ఠుడా! సాటిలేని రాజధాని అయిన ఈ నగరాన్ని విడిచి నేను ఎక్కడికో వెళ్లి ధనం సంపాదించుకోవాలని నీవు ఆజ్ఞాపిస్తే, నిన్ను మరిచి నేను సుఖంగా ఉండగలనా? నీ అమూల్యమైన కటాక్ష వీక్షణాలు (చూపులు) అనే అమృతం తోడు లేకుండా నేను ఒక్క క్షణం కూడా బ్రతకలేను.
2. Pravarakhya's Beauty (ప్రవరాఖ్యుని వర్ణన)
In Manu Charitra, Peddana describes the protagonist Pravarakhya, a pious Brahmin, in a way that highlights his physical and spiritual radiance.
పద్యం:"అటజని కాంచె భూమిసురుఁడంబరచుంబి శిరస్సరజ్ఝరీపటల ముహుర్ముహుర్లుఠ దభంగ తరంగ మృదంగ నిస్వనస్ఫుట చతురంతయాన పరిభూత నభోనదీ వీచికాచటుల కరాళ ఘోషమును శాలివనస్థలి నంతరిక్షమున్"
భావం:ఆ బ్రాహ్మణుడైన ప్రవరాఖ్యుడు హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాలకు వెళ్ళాడు. అక్కడ ఆకాశాన్ని తాకుతున్న శిఖరాల నుండి జాలువారుతున్న గంగానది తరంగాల శబ్దం, మృదంగ ధ్వనిలా వినిపిస్తోంది. ఆ శబ్దానికి ఆకాశ గంగలోని అలల ఘోష కూడా తలవంచుకోవాల్సిందే. అంతటి గంభీరమైన ప్రకృతి దృశ్యాన్ని ఆయన చూశాడు.
3. Varudhini's Invitation (వరుధినీ ప్రార్థన)
One of the most poetic sequences is when the Gandharva lady Varudhini falls in love with Pravarakhya and tries to convince him to stay with her.
పద్యం:"ఎవ్వాని వాడవు? ఎందుండి వచ్చితి?వివ్విధంబున నొంటి నెందుకు తిరిగెదు?పువ్వుల విలుకాని పొమ్మల వింటికినెక్కుపెట్టిన బాణమో? యనంగ!" allasani peddana poems in telugu with bhavam
భావం:"నీవు ఎవరివి? ఎక్కడి నుండి వచ్చావు? ఈ విధంగా ఒంటరిగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? మన్మధుడు తన వింటికి ఎక్కుపెట్టిన బాణంలా ఇంత అందంగా ఉన్నావేమిటి?" అని వరుధిని ప్రవరాఖ్యుని అడుగుతుంది. 4. The Famous Extempore Poem (చాటువు)
Peddana was highly respected by Krishnadevaraya. When the King himself helped Peddana onto an elephant, the poet recited this verse in gratitude.
పద్యం:"ఎదురైనచో దన యీభంబు డిగ్గి కైదండ యిచ్చెను గదా ధరణి విభుడుఅల్లసాని వాని నల్లి బిల్లిగ నల్లికవి పితామహ యన్న గణుతికెక్కె!"
భావం:చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు స్వయంగా తన ఏనుగు దిగి వచ్చి నాకు చేయూతనిచ్చారు. 'అల్లసాని వారి అల్లిక (కవిత్వం) ఎంతో జిగిబిగి కలిగినది' అని మెచ్చుకుంటూ, నాకు 'ఆంధ్ర కవితా పితామహ' అనే బిరుదును ఇచ్చి గౌరవించారు. Key Features of Peddana’s Poetry:
Pakam (Style): He followed the Draksha Pakam (sweet like grapes), making his verses flow naturally.
Descriptions: Known for Swaabhavokti (natural descriptions) and Utpreksha (metaphors).
Vocabulary: A rich blend of Sanskrit (Samskrutam) and pure Telugu (Atcha Telugu).
Allasani Peddana's works remain a cornerstone of Telugu literature, proving that he wasn't just a court poet, but a visionary who gave Telugu poetry a royal stature. To help you explore further, tell me if you'd like: A deeper analysis of the Manu Charitra plot.
More poems specifically about the conversation between Varudhini and Pravarakhya. Information on the other Ashtadiggajas in the royal court.
Peddana is renowned for his masterpiece "Manucharitramu". His poetry is famous for its Shringara Rasa (romantic flavor) and majestic descriptions of nature.
Below are selected poems with the Telugu text, English transliteration, word-to-word meaning, and the Bhavam (essence/summary).
Let me give a complete example:
Verse (General memory from Swaarochisha Manu Sambhavam):
“Mugdha manasa raayi, mrudu vachana rasi,
Ala vala netrala varaluchi penchi…”
Literal: “Your innocent mind is a stone of diamond, your soft words are heaps of nectar, and your curving eyes are bows shooting arrows of boons.”
Layer 1 Bhavam (Surface Sentiment): The lover admires the heroine’s beauty and intellect.
Layer 2 Bhavam (Psychological): The mind is “stone” (hard/steady), but diamond (valuable). Peddana praises emotional stability. Words are “nectar” but heaps—meaning abundant. But the paradox: eyes are both curved (attractive) and bows (dangerous).
Ultimate Bhavam (Dhwani - Suggested meaning): Love is sweet but dangerous. The same person who speaks softly can wound you with a glance. Peddana is warning that bhavam itself is dual—Rati (pleasure) and Rana (war) co-exist.
తెలుగు పద్యం:
"జలజముల గంధ మెల్లను చలన మందు, నలరు చందురు కిరణముల్ నవ్వు చుండు, తరువులకు పండ్లు దొరకును తమక మొప్ప, దీని కన్నుల పండువో తెలియ లేదు."
భావం (Bhavam):
ఈ పద్యంలో పెద్దన సృష్టిలోని ప్రతి వస్తువు దేనికోసమో తపించే తత్వాన్ని వివరిస్తాడు. తామర పూల సువాసన గాలిలో కలిసి ఎవరో ఒకరి కోసం ప్రయాణిస్తుంది. చంద్రుని కిరణాలు నవ్వుతూ భూమిపైకి వస్తాయి. చెట్లు తమకంతో కూడిన పండ్లను ఇస్తాయి. ఈ ప్రతి విషయం ఏదో ఒక పండుగను మన కళ్ళకు చూపిస్తుంది – అది ఏమిటో కవికి కూడా పూర్తిగా తెలియదు.
Essence: Everything in nature longs for something—lotus fragrance travels through air, moonbeams smile upon earth, trees bear fruits with eagerness. All these are a festival for the eyes, yet their deeper purpose remains mysterious.
Allasani Peddana’s poetry is defined by a specific style known as "Prabandha" style.
From Manu Charitram, describing Varunani (daughter of Varuna). Allasani Peddana, known as the "Andhra Kavita Pitamaha"
Telugu Text:
మునివరుల్ మెచ్చగ ముద్దియ మెరిసెను
చనుమొనల్ ముత్యాల సరులు పోలె
నడుము సన్నముగా నాగేంద్ర భోగమై
మెల్లన నడచెను మేదిని మీద
Literal Meaning:
As sages praised her, the young lady shone. The tips of her breasts were like pearl strings. Her waist was thin like a serpent’s body (snake’s coil). She walked softly on the earth.
Bhavam (Inner Emotion):
Idealized feminine beauty — a mix of Srungara and Alankara (ornamentation). Peddana compares her breast-tips to pearls (purity, preciousness) and her waist to a serpent’s coil (flexible, slender, dangerous yet beautiful). The slow walk (mellana nadachenu) indicates modesty and grace. This is not vulgar; it’s sringara within the classical poetic tradition — celebrating the woman as a divine creation.
| Poem Theme | First Line (Telugu translit.) | Bhavam (Emotion) | |------------|-------------------------------|------------------| | Moon’s beauty | Chandruni andamu chooda hayiga | Romantic wonder, visual joy | | Parrot (Sitakoka) | Sitaakoka chiluka! chiluka! | Playful love, intimate speech | | Ocean’s daughter | Munivarul mechchaga muddiya | Graceful feminine beauty | | Manu’s penance | Tapamonarchenu manuvu | Renunciation, desirelessness |
Context: The characterization of Varudhini is one of the finest examples of Telugu literature. She is portrayed not just as beautiful, but as an embodiment of culture and restraint.
Poem (Telugu - General Rendering):
అరుగు నడచుటలో అల్లది, మాటలలో అమృతం... కళలకు నెగడి, గుణములకు నిలయము...
Bhavam (Meaning & Sentiment): Peddana describes her walk, her glance, and her speech. When she walks, she doesn't just move; she glides like a swan, measured and rhythmic. Her eyes are not just organs of sight but are described as "fish-shaped oceans of mercy" that steal the heart of the viewer.
Analysis: The sentiment is pure Shringara (Romance). But it is not vulgar; it is aesthetic. The Bhavam focuses on Lavanya (grace). Peddana creates a standard of beauty where physical features reflect inner character. The reader feels a sense of awe and admiration for the perfection of the character.
Telugu Poem (Excerpt):
చిగురొత్తు కొమ్మల చెలువంబు చూడగా
కడునొప్పు నెల్లెడ గలుగ దోటల్
పూవింటి చేడెలు పువ్వు లమ్మెద మని
చేకత్తి గొని కేళి సేయుచుండ్రు A Sample Verse with Full Bhavam Analysis Let
Literal Meaning:
The beauty of sprouting twigs is pleasing to see; gardens are flourishing everywhere. The consorts of Manmatha (the Love God’s wives) say, “We will sell flowers,” take pruning knives, and playfully engage in mock trade.
Bhavam (Essence & Sentiment):
Peddana here invokes Śṛṅgāra Rasa (Erotic/Marvelous sentiment). Spring is not just a season – it is a living, playful stage. The very air becomes intoxicated with love. The bhavam is that nature mirrors human emotions: as love awakens in the heart, the world blossoms. The wives of Cupid engaging in a mock flower-market suggests love is abundant, almost a joyful commerce of desire. The sweetness (madhurya) of nature inspires union between lovers.