Paternity Leave Gr Of Maharashtra Government Pdf In Marathi May 2026

The Maharashtra state government does not have a general Paternity Leave

(पितृत्व रजा) policy for all male employees, similar to the 15-day leave provided by the Central Government. Instead, the state provides a Special Childcare Leave

(विशेष बालसंगोपन रजा) under specific conditions. Maharashtra Times Key Rules for Male Employees

Under the Government Resolution (GR) issued in December 2018, male employees can avail of leave for childcare in the following scenarios: Eligibility: Male employees whose wives are incapacitated

(unable to take care of the child due to being bedridden or severe mental/physical illness) or if the employee is a (6 months) for the first two children below the age of 18. Conditions: The leave can be taken in a maximum of three spells per calendar year.

It is not an automatic right; it must be sanctioned by the competent authority. This leave can be linked to other leaves if necessary. Reference Documents

You can access official documents and handbooks regarding leave rules (including these amendments) through the following links: Finance Department Publications: Finance Department, Government of Maharashtra provides the comprehensive Maharashtra Civil Services (Leave) Rules, 1981 , which include recent amendments. Government Gazette:

Recent notifications regarding leave rule amendments (e.g., January 2025) are published in the Official Government Gazette Marathi Version:

While many primary documents are in English, the Finance Department periodically releases updated Marathi versions of the Maharashtra Civil Services (Leave) Rules Government Resolution (GR) number

from December 2018 to help you search for the exact PDF on the official GR portal? MAHARASHTRA CIVIL SERVICES RULES, 1981 - S3waas 19 Jun 2025 —

Document Title: पितृत्व रजा (Paternity Leave) - महाराष्ट्र शासन निर्णय

Here is the core content of the relevant Government Resolution (GR) typically cited for Maharashtra Government employees.

How to Download the Official PDF (मूळ पीडीएफ कसे डाउनलोड करावे):

If you need the original stamped PDF file for official purposes, you can find it on the Maharashtra Government's official GR portal.

Go to the Maharashtra Government GR Portal: https://gr.maharashtra.gov.in
In the search bar, type: "पितृत्व रजा पत्रक" or "Paternity Leave".
Look for a GR dated around 2008 (or later amendment dates) under the General Administration Department (सामान्य प्रशासन विभाग) or Revenue Department (महसूल विभाग).
Click the download icon (usually a PDF symbol) to save the Marathi document.

Write-Up: Maharashtra Government's Paternity Leave GR (Marathi PDF)

Introduction The Government of Maharashtra, through its Department of General Administration, has issued a landmark Government Resolution (GR) concerning Paternity Leave for its male employees. The official document is published in Marathi (the state's official language) and is available as a downloadable PDF. This GR provides a formal framework allowing new fathers in state service to take paid leave around the birth or adoption of a child.

Key Provisions of the GR (as per the Marathi PDF document)

The Maharashtra Paternity Leave GR typically outlines the following rules:

Eligibility: All permanent male employees of the Maharashtra State Government, including those working in departments, corporations, boards, and local bodies (Zilla Parishad, Municipal Corporations), are eligible. The leave is granted for the first two surviving children.
Duration of Leave: The GR generally grants 15 days of Paternity Leave.
When Can It Be Taken? The leave can be taken from 15 days before the expected date of delivery up to 6 months after the birth of the child. For adoption, the leave is applicable from the date of legal adoption.
Pay and Benefits: The leave is treated as paid leave – the employee receives full salary and allowances as if on duty. This leave is separate from Casual Leave, Earned Leave, or any other type of leave.
Purpose: The GR explicitly states that the purpose of this leave is to allow the father to provide physical, emotional, and financial support to the mother and newborn child, or to care for an adopted child. paternity leave gr of maharashtra government pdf in marathi

Why is this GR Important?

Gender Equality: It acknowledges that childcare is a shared responsibility, moving beyond the traditional view that only mothers need time off.
Employee Well-being: It helps reduce stress for new fathers and promotes better work-life balance.
Child Development: Research shows that paternal involvement in early infancy positively impacts child development.

How to Obtain the "Paternity Leave GR Maharashtra PDF in Marathi"

To download the official Marathi PDF:

Visit the official website of the General Administration Department (GAD), Maharashtra – mahabhulekh.maharashtra.gov.in or the MahaIT portal (code.maharashtra.gov.in).
Use the search term: "पितृत्व रजा शासन निर्णय" (Paternity Leave Shasan Nirnay).
Look for the latest GR (typically from years like 2019, 2020, or as amended). Common reference numbers include "पितृत्व रजा योजना, 2019" .
Alternatively, search on the Maharashtra Gazette or Aapla Sarkar portal.

Conclusion

The Maharashtra Government's Paternity Leave GR (available as a Marathi PDF) is a progressive step toward modernizing workplace policies. It empowers male government employees to actively participate in early childcare without financial penalty. All eligible employees are advised to download and read the official Marathi GR to understand the exact terms, conditions, and application procedure.

Note: Since government policies may be updated, always refer to the latest GR on the official Maharashtra government website.

6. हा GR प्राप्त करण्यात येणाऱ्या सामान्य अडचणी आणि उपाय

अडचण १: शासनाच्या वेबसाईटवर जुने GR सापडत नाहीत.
- उपाय: 'महाराष्ट्र शासन निर्णय सूची' या स्वतंत्र संकेतस्थळाचा वापर करा (https://gad.maharashtra.gov.in). येथे विभागानुसार सूची आहे.
अडचण २: आपल्या विभागात काही कर्मचाऱ्यांना या रजेची माहिती नसते.
- उपाय: या लेखातील माहिती व संबंधित GR ची प्रिंट काढून वरिष्ठांना दाखवा.
अडचण ३: पत्नीच्या डिलिव्हरीच्या प्रमाणपत्रात तारखेची चुकी.
- उपाय: रुग्णालयातून योग्य तारखेचे प्रमाणपत्र घ्या. त्याशिवाय रजा मंजूर होण्यास अडचण येते.

Report: महाराष्ट्र शासनाचा पितृत्व रजा नियम — मराठी PDF संदर्भ व विश्लेषण

7. नवीनतम अद्यावतीकरण (Latest Updates)

आतापर्यंत, महाराष्ट्र शासनाने १५ दिवसांच्या पितृत्व रजेत कोणतीही दिवससंख्या वाढ केलेली नाही. मात्र, केंद्र शासनाच्या नवीन कौटुंबिक सवलत योजनांनुसार महाराष्ट्र शासन या विषयावर वेळोवेळी अद्यावत GR जारी करते. त्यामुळे वर्षातून एकदा तरी महाराष्ट्र शासनाच्या सेवा नियमावलीतील (Maharashtra Civil Services Rules) संबंधित नियम १५९ मध्ये सुधारणा झाली का, हे तपासत राहा.

सूचना: जर तुम्ही अर्ध-शासकीय किंवा सहकारी संस्थेत काम करत असाल, तर तुमच्या संस्थेचे स्वतःचे नियम असू शकतात. त्यासाठी तुमच्या प्रशासन विभागाशी संपर्क साधा.

संपूर्ण माहिती: महाराष्ट्र शासनाचा पितृत्व रजा (पॅटर्निटी लीव्ह) शासन निर्णय (GR) – PDF मराठीमध्ये

लेखाचा उद्देश: महाराष्ट्र राज्यातील शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी लागू असलेल्या पितृत्व रजा (Paternity Leave) संदर्भातील शासन निर्णय (Government Resolution - GR) मराठी भाषेत PDF स्वरूपात कसा मिळवावा, त्यातील महत्त्वाच्या तरतुदी कोणत्या, पात्रता काय, आणि अर्ज करण्याची पद्धत याबाबत विस्तृत मार्गदर्शन.

Summary of Rules (सारांश):

Duration: 15 Days (Total).
Eligibility: Male Government Employees.
Condition: Can be taken 1 month before delivery up to 6 months after delivery.
Limit: Applicable for up to two surviving children.
Salary: Full pay is granted.

This text covers the standard policy followed by Maharashtra State Government employees.

महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियमांनुसार, महाराष्ट्र शासनाने पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी बालसंगोपन रजा (Child Rearing Leave)

आणि विशिष्ट परिस्थितींमधील रजेच्या तरतुदी केल्या आहेत. यासंदर्भातील प्रमुख शासन निर्णय (GR) आणि रजा नियमावलीची माहिती खालीलप्रमाणे आहे: १. पितृत्व रजा (Paternity Leave) कालावधी:

केंद्रीय नागरी सेवांच्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने देखील पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी १५ दिवसांची

पितृत्व रजा मंजूर केली आहे. पात्रता:

ज्या पुरुष कर्मचाऱ्याला दोनपेक्षा कमी जिवंत मुले आहेत, तो ही रजा घेऊ शकतो. वापर:

ही रजा पत्नीच्या प्रसूतीच्या काळापासून (प्रसूतीपूर्वी १५ दिवस किंवा प्रसूतीनंतर ६ महिन्यांच्या आत) घेता येते.

२. बालसंगोपन रजा (Child Rearing Leave) - २०१८ चा शासन निर्णय

विशेष परिस्थितीत पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी १८० दिवसांच्या विशेष रजेची तरतूद करण्यात आली आहे: परिस्थिती:

जर पत्नी गंभीर आजारपणामुळे अंथरुणाला खिळून असेल (Bedridden) किंवा मानसिक आरोग्यामुळे मुलांची काळजी घेण्यास असमर्थ असेल, तर अशा वेळी पुरुष कर्मचाऱ्याला ही रजा मिळते. मर्यादा: The Maharashtra state government does not have a

ही रजा पहिल्या दोन मुलांच्या संगोपनासाठी (मुलं १८ वर्षांची होईपर्यंत) वापरता येते. एका वर्षात जास्तीत जास्त तीन टप्प्यांत ही रजा घेता येते. जीआर दिनांक: १५ डिसेंबर २०१८.

३. महत्त्वाचे दुवे (PDF Download)

खालील अधिकृत संकेतस्थळांवरून तुम्ही या नियमावलीची मराठी प्रत डाउनलोड करू शकता:

महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ (सुधारित २०२५):

वित्त विभाग, महाराष्ट्र शासन

२०२५ ची नवीन अधिसूचना (Gazette):

महाराष्ट्र शासन राजपत्र

- यामध्ये रजा नियमातील ताज्या सुधारणांचा अंतर्भाव आहे. Maharashtra Government – Official Website महत्त्वाची टीप:

रजेचा हक्क म्हणून दावा करता येत नाही; ती मंजूर करण्याचे अधिकार सक्षम प्राधिकाऱ्याकडे असतात. WordPress.com

तुम्हाला विशिष्ट वर्षाचा शासन निर्णय (GR)

शोधायचा असल्यास, मी तुम्हाला जीआर क्रमांक किंवा विशिष्ट दिनांक शोधण्यात मदत करू का?

महाराष्ट्र राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी पितृत्व रजेचा (Paternity Leave) नियम महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ अंतर्गत येतो. राज्य सरकारने १८ ऑगस्ट २००१ च्या शासन निर्णयाद्वारे पुरुष कर्मचाऱ्यांना ही रजा लागू केली होती.

खाली या नियमाचा मराठीतील सारांश दिला आहे:

महाराष्ट्र शासन पितृत्व रजा नियम (थोडक्यात)

रजेचा कालावधी: पुरुष कर्मचाऱ्यांना एकूण १५ दिवसांची भरगारी पितृत्व रजा मिळते.

पात्रता: ही रजा फक्त अशा कर्मचाऱ्यांसाठी आहे ज्यांना दोनपेक्षा कमी अपत्ये आहेत.

कालावधी मर्यादा: ही रजा मुलाच्या जन्माच्या तारखेपासून सहा महिन्यांच्या आत घ्यावी लागते. जर या काळात रजा घेतली नाही, तर ती आपोआप व्यपगत (Lapse) होते.

रजेचे स्वरूप: पितृत्व रजा ही अर्जित रजेप्रमाणे (Earned Leave) खात्यातून वजा केली जात नाही; ती स्वतंत्रपणे मंजूर केली जाते.

रजा जोडणे: ही रजा इतर कोणत्याही प्रकारच्या रजेसोबत (उदा. अर्जित रजा किंवा अर्धवेतनी रजा) जोडून घेता येते. अधिकृत PDF कोठे मिळेल? Summary of Rules (सारांश):

या नियमांची सविस्तर माहिती आणि अद्ययावत प्रत तुम्ही महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत वित्त विभागाच्या संकेतस्थळावर (Finance Department) पाहू शकता.

तुम्हाला विशिष्ट वर्षाच्या (उदा. २०२५ च्या सुधारित नियमांचा) शासन निर्णय (GR) क्रमांक हवा आहे का?

Maharashtra Civil Services (Leave) Rules, 1981 - वित्त विभाग

महाराष्ट्र शासनाच्या कर्मचाऱ्यांसाठी पितृत्व रजा (Paternity Leave) संदर्भातील माहिती खालीलप्रमाणे आहे. राज्य शासनाने प्रामुख्याने महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ अंतर्गत रजांचे नियम स्पष्ट केले आहेत.

पितृत्व रजेचा मुख्य शासन निर्णय (GR)

महाराष्ट्र शासनाने पुरुष कर्मचाऱ्यांसाठी विशेष बालसंगोपन रजा (Special Childcare Leave) जाहीर केली आहे, जिला अनेकदा पितृत्व रजा म्हणूनही संबोधले जाते. विशेषतः १५ डिसेंबर २०१८ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या शासन निर्णयानुसार पुरुष कर्मचाऱ्यांच्या रजा नियमात मोठे बदल करण्यात आले आहेत.

प्रमुख उद्देश: ज्या पुरुष कर्मचाऱ्यांच्या पत्नी गंभीर आजारपणामुळे किंवा मानसिक स्वास्थ्यामुळे मुलांचे संगोपन करण्यास असमर्थ आहेत, त्यांना ही रजा दिली जाते.

रजेचा कालावधी: जास्तीत जास्त १८० दिवस (एकूण सेवाकाळात). अटी व पात्रता:

ही रजा पहिल्या दोन अपत्यांसाठी (वय १८ वर्षांखालील) उपलब्ध आहे.

एका कॅलेंडर वर्षात जास्तीत जास्त ३ टप्प्यांत ही रजा घेता येते.

पत्नीचे निधन झाले असल्यास विधुर पुरुष कर्मचारीही या रजेचा लाभ घेऊ शकतात.

अधिकृत दस्तऐवज आणि PDF लिंक

तुम्ही अधिकृत सुधारित महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ (दिनांक २८ जानेवारी २०२५ पर्यंत सुधारित) वित्त विभागाच्या संकेतस्थळावरून डाउनलोड करू शकता:

अधिकृत मराठी प्रत (PDF): महाराष्ट्र नागरी सेवा (रजा) नियम, १९८१ - अद्ययावत.

शासकीय राजपत्र (२०२५ सुधारणा): महाराष्ट्र शासन राजपत्र - जानेवारी २०२५. महत्वाचे मुद्दे

हक्क म्हणून मागणी नाही: रजेचा निर्णय संबंधित प्राधिकरणाकडे असतो, कर्मचारी ती हक्क म्हणून मागू शकत नाहीत.

संयोजन: ही रजा पितृत्व रजेसारखी वापरली जाऊ शकते परंतु तिला विशेष बालसंगोपन रजा म्हणून ओळखले जाते.

परिविक्षाधीन कालावधी (Probation): परिविक्षाधीन कालावधीत असलेले कर्मचारी सहसा या रजेस पात्र नसतात, मात्र आपत्कालीन परिस्थितीत रजा मिळाल्यास त्यांचा प्रोबेशन काळ वाढवला जातो.

तुम्हाला एखाद्या विशिष्ट तारखेचा किंवा विशिष्ट विभागाचा (उदा. शिक्षण विभाग, पोलीस दल) शासन निर्णय हवा असल्यास तसे नमूद करा.

Leave Rules For State Government Employees (Types & Eligibility)